Algemene informatie
Beschrijving
Arthur Japin – Een schitterend gebrek
Uitgeverij: De Arbeiderspers
Jaar van uitgave: 2003
Druk: Eerste druk (2003)
Aantal pagina’s: 239
Genre
Een schitterend gebrek is een historische roman. De personen in dit boek hebben voor een groot deel echt bestaan. Het is ook een romantisch verhaal, want in het hele boek gaat het over de liefde, die vaak wreed is.
Samenvatting
Het boek vertelt het verhaal van Giacomo Casanova en wordt verteld door zijn eerste liefde, Lucia. Terwijl zij springt tussen het heden en het verleden, vertelt zij haar verhaal, het verhaal dat Casanova zelf nooit zal kennen.
Haar jeugd brengt Lucia door op het vredige platteland van Noord-Italië. Nooit heeft zij zorgen en altijd kan zij rustig rondfladderen in de natuur. Dan komen de voorbereidingen van het huwelijk van de dochter van de gravin eraan. De gravin is de eigenaresse van het landgoed waar Lucia werkt. Lucia is de dochter van twee bedienden, die al geruime tijd in dienst zijn van de gravin. De gravin ziet Lucia als familie en gaat erg vertrouwd met haar om. Als de genodigden voor het groots huwelijk aankomen, valt Lucia’s blik meteen op twee jongemannen. De gebroeders Fransisco en Giacomo Casanova spreken haar meteen aan. Vooral Giacomo, dus zorgt zij er met een list voor dat hij een vertrek dicht bij dat van haar krijgt. Zo brengt zij hem iedere morgen zijn eten en brengt zij veel tijd door op zijn kamer of bij hem in bed. Maar Giacomo vindt haar nog te jong om het echte genot te kunnen beleven, dus onthoudt hij zich van het liefdesspel. Dan moet hij weer gaan, maar spreken zij af alkaar eeuwig trouw te zijn. Hij zal na een halfjaar terugkomen en dan zullen zij trouwen. Zij zullen samen een gelukkig leven opbouwen in Venetië en alles zal mooi zijn.
In de tussentijd wordt Lucia’s kennis bijgespijkerd door een bijlesleraar, die het noodlottige lot treft de ernstige ziekte, de pokken, op te lopen. Hij gaat dood en dan wordt ontdekt dat Lucia besmet is.
Lucia overleeft, maar de schade is enorm: haar gezicht is voor altijd ontsierd door afzichtelijke littekens. En daar beginnen de problemen. Lucia wil dolgraag trouwen met Giacomo, maar ze wil hem de vernedering van een lelijke echtgenote niet aandoen: zijzelf, maar ook haar man zal door haar lelijkheid nooit geaccepteerd worden in de societykrinngen van Venetië. Wat moet ze doen?
Wanneer ik echter tegen mijn gevoel in zou gaan en hem vrij zou laten, zou hij zijn dromen kunnen najagen en waarmaken. Ik zou dan wel ongelukkig zijn maar troost vinden in de wetenschap dat hij tenminste gelukkig was. Misschien zou hij even droevig zijn om mij, maar vast niet lang wanneer ik het zo speelde dat hij meende dat ik hem verraden had. Dan zou hij kwaad zijn, mij verwensen en uiteindelijk vergeten. Zo redeneerde ik. In het eerste geval zouden er twee ongelukkig zijn, in het laatste geval slechts een. De keus leek mij eenvoudig.
Lucia handelt op de automatische piloot: ze vlucht en ziet Giacomo nooit meer. Na vele omzwervingen, waarbij ze in een verlichte feministenbeweging terecht komt, maar ook als vieze prostituee elke schurftige klant moet aannemen vanwege haar lelijkheid, wordt Lucia een dure hoer in Amsterdam. Ze hult zich in sluiers, waardoor ze voor haar klanten extra aantrekkelijk – want mysterieus- is. Dan komt ze Giacomo opnieuw tegen: hij noemt zich Seingalt en is een vrouwenverslinder geworden die later, in onze tijd, bekend zal staan als Casanova. Seingalt pocht dat hij nooit een vrouw ongelukkig heeft gemaakt, Lucia schept op dat zij nog nooit echt verliefd is geworden. Beiden gaan een weddenschap aan: Giacomo al proberen Lucia te winnen en Lucia moet hem op de een of andere manier haar eigen verhaal vertellen. Maar de sluier en het verleden staan alle openheid in de weg.
Wat volgt is een geniaal en subtiel spel met liefde als inzet. Maar een spel moet men spelen met de hersenen, niet met het hart, anders wint men niet. Lucia raakt verstrikt in haar eigen gevoelens, die ze, sinds haar vlucht, niet meer heeft toegelaten. Uiteindelijk bedenkt zij een geniaal plan; ze schrijft hem als de vrouw met de sluier een brief waarin ze zijn weddenschap aanneemt en hij haar voor zich mag winnen. Een week lang hebben ze geweldige seks en voelt zij zich helemaal goed. Maar dan moet zij uiteindelijk toch op de een of andere manier haar verhaal kwijt. Zij schrijft hem nog een brief, waarin zij vertelt dat ze weet wie Lucia is en dat hij haar kan zien bij een hoerenhuis in de stad. Hij gaat erheen en zij is daar, zonder sluier. Het verband tussen Lucia en de vrouw met de sluier kent hij niet en zal hij ook nooit ontdekken. Hij vindt Lucia weerzinwekkend en voelt zich schuldig dat zij terecht is gekomen in zo’n milieu. Zij wil niet dat hij zich schuldig voelt en geeft zichzelf de schuld. Ze zegt hem dat als ze echt van hem zou hebben gehouden, zij nooit uit elkaar zouden zijn gegaan. Hij vertrekt en schrijft nog een brief aan de vrouw met de sluier. Dat hij Lucia liever niet had gezien en dat zij de weddenschap gewonnen heeft.
Zij is ondertussen zwanger en heeft een onzekere toekomst voor zich. Met kind zal zij niet kunnen prostitueren en de enige die haar zekerheid kan bieden is meneer Jamieson. Hij is al tijden lang gek van haar en heeft zijn vaste avond in de week dat hij bij haar komt om van haar diensten gebruik te maken. Hij is eveneens haar enige klant die weet hoe ze er werkelijk uitziet zonder sluier. Lucia besluit op het laatste moment alsnog met hem mee te gaan naar Amerika en krijgt uiteindelijk na haar eerste kind, Jacob, nog twee kinderen van hem. Hiermee eindigt het boek en zijn de twee geliefden voor altijd uit elkaars armen gedreven.
Verwachtingen
Ik ben dit boek gaan lezen, omdat ik van veel mensen had gehoord dat het een heel mooi boek was. Ik vind het verhaal over Casanova altijd al heel leuk en toen ik hoorde dat je zijn leven in dit boek zag door de ogen van zijn eerste liefde Lucia. Ik verwachtte dat het boek heel romantisch zou zijn, dat het helemaal zou gaan over hoe mooi de liefde is, etc.
Motieven en thema
Thema
Het thema van het boek is de liefde. Het gaat er in het boek niet over dat de liefde mooi en fijn is, maar eerder hard en zwaar. Lucia is in het boek helemaal kapot gemaakt door de liefde voor Giacomo Casanova. Om hem van een leven vol schaamte te redden, offert ze zichzelf op en gaat ze bij hem weg. Haar hele verdere leven houdt ze alleen nog maar van hem. Wanneer Giacomo haar in het eind van het boek ongesluierd ziet, heeft hij alleen maar een afkeer voor haar en het enige wat hij nog voor haar voelt is medelijden.
Motieven
Een eerste motief is uiterlijke schoonheid. Dit speelt een grote rol in het boek. Wanneer Lucia’s gezicht verminkt is door de pokken, durft ze zich niet meer aan Giacomo te laten zien uit angst dat hij een verschrikkelijk leven zal krijgen met haar als vrouw.
Via dit motief kom je gelijk bij het tweede, namelijk bedrog. Het begint als ze door haar verminking Casanova verlaat en hem laat denken dat ze een ander heeft. Verder verbergt Lucia haar gezicht met een voile om haar gezicht niet te hoeven tonen. Door de voile vinden mannen haar weer aantrekkelijk, omdat ze worden aangetrokken tot het mysterieuze, datgene wat ze niet kunnen zien. Dit is dus eigenlijk ook een soort bedrog, omdat mensen niet weten dat haar gezicht zo verminkt is.
Een derde motief is seks. Lucia heeft geen seks met Giacomo, omdat deze haar daar nog te jong voor vindt. Wanneer Lucia Giacomo gaat verlaten, heeft ze voor het eerst seks met de graaf van het landgoed waar ze woont. Ze doet dit om geld te verdienen voor haar reis. Als dit geld op is, moet ze een nieuwe baan zoeken. Door haar verminking wordt ze overal weggestuurd en heeft ze nog maar één keus: ze gaat de prostitutie in. In de prostitutie werkt ze zich een weg naar boven en wordt ze uiteindelijk een dure hoer in Amsterdam.
Beoordeling
Schrijfstijl
Ik vind het boek erg mooi geschreven. Het taalgebruik is goed te begrijpen, maar het is niet te simpel. Wat er is geschreven is mooi en diepzinnig, maar de manier waarop alles beschreven wordt is nog mooier. Ik was er echt van onder de indruk hoe dingen werden beschreven. Bijvoorbeeld aan het eind van het boek, als je erachter komt dat Lucia haar verhaal heeft opgeschreven voor haar kind en waarin ze zegt wat ze van haar leven heeft geleerd. In deze passage staat ook de verklaring voor de titel:
Als liefde iets is wat je van iemand krijgt, zou je verwachten dat de mijne was opgehouden te bestaan toen ik hem niet meer ontving. Dat is niet zo. Die is gebleven. Altijd. Mijn diepste geluk heb ik zelfs zonder Giacomo beleefd, toen hij in Venetië was en ik, geschonden, van mijn ziekte herstelde. Daarover kon geen misverstand bestaan. Nooit was ik zo vol van hem als op dat moment, waarop hij ver van mij was en ik besloot mijn toekomst voor hem op te geven. Mijn liefde leefde, niet omdat ik werd bemind, maar omdat ik zelf liefhad!
Nu ik dit begreep, al die jaren later, kreeg ik het enige wapen in handen dat tegen iedere aanval bestand is. Het is de diepere waarheid die achter de zichtbare schuilgaat, zoals de ogen van de heilige Lucia die onder het glas van mijn hanger zijn gegraveerd en die je alleen kunt zien wanneer het licht op een bepaalde wijze binnenvalt.
Alles draait hierom, ieder woord dat ik geschreven heb en nog schrijven zal. Ik vertel je mijn leven alleen opdat jij dit geheim meteen bij aanvang al zult kennen: wij zijn ongelukkig omdat wij denken dat we lief moeten hebben. Om gered te worden moeten wij iets eenvoudigs doen dat ons desalniettemin het zwaarst van alles valt: wegschenken waarnaar wij juist het meest verlangen. Niet hebben, maar geven. Zo zegepralen wij alsnog. Dit heeft mij mijn gebrek geleerd.
Blz. 225-226
Inhoud
Tijd: in het boek springt het verhaal tussen het verleden en nu. Lucia vertelt haar verhaal door terug te blikken en tussendoor te vertellen wat er op dat moment gebeurt. Als haar hele verhaal is verteld, gaat het verhaal verder waar het gebleven was.
Ruimte: het verhaal speelt zich af op veel verschillende plekken, waaronder het landgoed Pasiano, Venetië en Amsterdam. De ruimte speelt ook een rol in het verhaal. Op Pasiano was Lucia heel vrij en onschuldig. Na haar ziekte vertrok ze naar Venetië en Amsterdam drukke steden, en daar is ze gelijk een heel ander persoon.
Eindoordeel
Ik vond het boek erg mooi. Er zaten mooie gedachten in en naarmate je er meer over gaat nadenken, zie je steeds meer dingen die je eerst nog niet waren opgevallen. Er zit veel meer diepgang in dan je zou denken. Bijvoorbeeld de grootvader van Lucia die spiegels maakte en de manier waarop Lucia’s ouders elkaar hebben ontmoet. Lucia’s vader keek steeds via spiegels naar Lucia’s moeder, omdat hij te verlegen was om haar echt aan te kijken. Wanneer Lucia’s moeder er wat van zegt, dwingt hij haar naar zichzelf te kijken in de spiegel en legt zo uit waarom hij naar haar kijkt:
Ik keek naar mezelf. En ik bleef kijken. Dat kostte me echter grote moeite. Stel je voor, ik ben in een werkplaats vol spiegels opgegroeid. Waar ik ook keek, ik zag mezelf altijd wel ergens terug. Ik dacht dan ook dat ik een duidelijk beeld had van hoe ik eruitzag, maar nu nam ik iets ander waar. Het was niet beter of slechter, alleen vollediger. Ineens begreep ik dat ik nooit meer dan mijn contouren in mij had opgenomen en mij eigen blik altijd moet hebben ontweken. Alleen zo kan ik het uitleggen: tot dan had ik mijn gelijkenis gezien zoals een amateur die in een schilderij uitwerkt, heel precies maar zonder leven. Dit keer zag ik echter mijn portret zoals een groot kunstenaar het in een korte schets kan vangen, zonder het geheel te tonen, maar met in dat weinige een glans, die een kloppend hart verraadt en een snelle, warme ademhaling. Na een tijdje verslapte de gek zijn greep. Ik keek hem aan. Zijn ogen stonden vol tranen. Dat is alles. ‘Het is goed,’zei ik. ‘Ik heb het gezien’.
Blz. 28
Dit slaat ook weer op Lucia, die haar gezicht verbergt door haar voile. Doordat je niet alles ziet, heeft ze een zeker glans die haar aantrekkelijk maakt.
In het begin van het boek snapte ik niet zo goed waar het over ging. Ik wist niet wie er aan het woord was en ik moest er echt even inkomen voor ik het snapte. Daarna heb ik het heel snel uitgelezen, omdat ik gewoon steeds wilde weten wat er zou gaan gebeuren.
Ik vind het boek heel mooi en ik zou het iedereen aanraden. Ik vind het echt een 8,5 waard, vandaar ook de hoge score op de oordeelbalk.
Mijn verwachtingen klopten niet helemaal, want het ging meer over hoe zwaar de liefde is en hoe erg die je leven kan beïnvloeden. Dit heeft er verder niet voor gezorgd dat ik het boek tegen vond vallen. Ik ben het dus helemaal eens met de mensen die het een heel mooi boek vonden.
Lijst van gebruikte bronnen
Een schitterend gebrek – Arthur Japin
http://nl.wikipedia.org/wiki/Een_schitterend_gebrek (samenvatting)