zondag 4 september 2011

KLAS 4 Leesverslag Spoorloos (Het Gouden Ei - Tim Krabbé)

Inhoudsopgave

Voorblad
Inhoudsopgave
Voorwoord
Onderzoeksopzet
Samenvatting van het verhaal
Dataverzamelingsmethoden
Resultaten en conclusie
Bronvermelding


Voorwoord

Hierbij willen wij graag het personeel van de mediatheek bedanken voor het helpen met zoeken naar onze informatie. Daarnaast willen wij ook graag meneer Philipsen bedanken, die ons advies heeft gegeven bij ons onderzoek.


Onderzoeksopzet

Onze onderzoeksvraag is:

Wat zijn de meest gevreesde sociopaten uit de recente geschiedenis?

Wij hebben voor deze onderzoeksvraag gekozen, omdat wij naar aanleiding van de film Spoorloos geïnteresseerd zijn geraakt in de kenmerken en levensloop van een sociopaat. Aangezien we vrijwel niets wisten over sociopaten, gaan onze drie onderzoekssubvragen over de kenmerken van deze antisociale persoonlijkheidsstoornis. Zo wilden wij eerst voorkennis opdoen voordat wij ons gingen verdiepen in onze onderzoeksvraag. De drie onderzoekssubvragen luiden:
  • Wat kenmerkt een sociopaat?
  • Wat is kenmerkend voor de achtergrond van een sociopaat?
  • Zijn er overeenkomsten tussen de gevonden kenmerken bij verschillende sociopaten?

Samenvatting

Rex en Saskia gaan samen op vakantie in Frankrijk. Terwijl zij onderweg zijn naar hun bestemming, komen ze vast te zitten in een tunnel. Saskia wordt heel erg bang, omdat zij al een aantal keer een nachtmerrie heeft gehad waarin zij in een gouden ei zit. Er zweeft nog een ei waar ook iemand in zit om haar heen. Ze hoort iemand roepen maar ze kan niet bij hem komen. Rex gaat weg om benzine te zoeken. Saskia wordt boos op Rex omdat hij haar in de steek laat. Ze krijgen ruzie maar praten het uit in de auto. Na de ruzie zijn ze nog verliefder dan tevoren. Ze rijden verder en stoppen als ze bij een tankstation aankomen. Rex gaat tanken en Saskia gaat wat te drinken kopen. Rex wacht op haar bij de auto. Het duurt heel lang voor Saskia terugkomt en als Rex naar haar op zoek gaat, is ze nergens te vinden.

Raymond Lemorne is een scheikundeleraar in Frankrijk. Hij heeft een vrouw en twee dochters. Hij heeft een afwijking in zijn persoonlijkheid: hij is een sociopaat. Op een dagje uit met zijn familie, ziet hij een klein meisje in het water liggen. Hij redt haar uit het water. Zijn dochtertje is heel erg trots op hem. Raymond vindt dat dat pas wat waard is als hij iets onmogelijks heeft gedaan: iemand vermoorden. Hij heeft een vakantiehuis in Frankrijk waar hij ongezien alles kan doen wat hij wil. Eerst test hij met een bedwelmende stof hoelang hij daar bewusteloos van wordt. Dat blijft hij steeds opnieuw testen totdat hij precies de goede tijd heeft bereikt. Dan bedenkt hij een plan om een vrouw te bedwelmen. Hij zal het portier opendoen en dan zijn arm om de nek van de vrouw heen slaan. Zo kan hij een zakdoek met de bedwelmende stof in haar gezicht houden. Hij test deze beweging uit op zijn dochter maar maakt er een omhelzing van. Nu hij weet dat dit werkt, kan hij gaan beginnen met een nieuwe stap. Hij moet een vrouw in zijn auto zien te krijgen. Dit gaat de eerste keren fout, omdat de vrouwen het niet vertrouwen. Dan bedenkt hij een geniaal plan: hij doet net alsof hij zijn arm gebroken heeft en in het gips zit. Hij gaat 'op wacht staan' in de deurpost van een tankstation in Zuid-Frankrijk. Dan ziet hij Saskia binnenkomen. Hij wil een kop koffie kopen dus hij vraagt haar of ze misschien geld kan wisselen. Saskia heeft geen geld maar ze ziet wel de sleutelhanger van Raymond. Ze vindt hem erg mooi en wil hem ook voor Rex kopen. Raymond zegt dat hij nog meer van die sleutelhangers in zijn auto heeft liggen en dat ze er wel een kan kopen. Zo lokt hij Saskia naar zijn auto en kan hij haar verdoven..

Drie jaar later heeft Rex een nieuwe vriendin, Lieneke. Rex hangt overal posters op waarop zijn vermiste ex-vriendin staat. Hij probeert haar op alle mogelijke manieren terug te vinden. Op een dag komt hij op tv. Daar zegt hij dat hij de ontvoerder van Saskia graag wil ontmoeten. Hij weet niet dat Raymond dit ook echt ziet. Een tijdje later krijgt hij een bericht dat zegt dat Raymond hem wil ontmoeten op een terrasje. Rex gaat erheen met Lieneke, maar Raymond durft niet naar Rex toe te gaan, omdat diens vriendin erbij is. Wanneer Rex een keer zijn huis verlaat, komt een man naar hem toe die hem vraagt of hij wil weten wat er met Saskia is gebeurd. Rex twijfelt, maar gaat uiteindelijk met de man mee. Ze rijden naar Frankrijk en Raymond legt uit hoe hij Saskia heeft meegenomen, maar niet wat hij met haar heeft gedaan. Wanneer ze op een tankstation aankomen, biedt Raymond Rex koffie aan. Hij zegt dat als Rex de koffie opdrinkt, hij zal weten wat er met Saskia is gebeurd. Rex twijfelt weer, maar drinkt de koffie uiteindelijk toch.  Later wordt hij wakker in het donker. Hij pakt zijn aansteker en knipt hem aan. Hij zit in een kist, levend begraven. Hij denkt aan de nachtmerrie over het gouden ei en snapt opeens de betekenis.


Dataverzamelingsmethoden

Wij hebben een aantal methoden gebruikt om informatie te verzamelen. Als eerste hebben wij in de les de film Spoorloos gekeken (observatie). Tijdens deze film hebben wij aantekeningen gemaakt. Van deze aantekeningen konden wij allemaal een nauwkeurige samenvatting van de film maken.

Wij hebben ook op internet veel informatie gevonden over sociopaten. Wij hebben niet alleen op informatieve sites gezocht maar ook op forums. Op deze forums hebben mensen gereageerd die zelf sociopaat zijn of zelf te maken hebben (gehad) met een sociopaat.

Wij hebben geen interview gehouden, omdat wij geen afspraak hebben kunnen maken met een psychiater. Dit was een kleine tegenslag in ons onderzoek, maar zonder het interview hebben wij ons onderzoek toch kunnen afronden.


Resultaten en conclusie

Wat kenmerkt een sociopaat?
Iemand die als sociopaat benoemd wordt, moet aan vele kenmerken voldoen. Bij vrijwel elk persoon met deze antisociale persoonlijkheidsstoornis staat het antisociale en impulsieve gedrag centraal. Hij of zij past zich niet aan aan sociale normen, maakt gebruik van misleiding en leugens voor zijn eigen voordeel of plezier, maakt geen plannen voor de toekomst, is snel geïrriteerd en agressief wat zorgt voor fysiek geweld, geeft weinig om de veiligheid van zichzelf en van anderen, kent geen berouw of spijt en is onverantwoordelijk voor vrijwel alles. Wanneer iemand gedrag vertoont met meerdere bovenstaande eigenschappen, is er een mogelijkheid dat hij/zij lijdt aan de antisociale persoonlijkheidsstoornis.

Een aantal feiten over de antisociale persoonlijkheidsstoornis bij elkaar:
  • Ongeveer 3% van de mannen en 1% van de vrouwen lijdt in de samenleving aan deze stoornis.
  • Mensen die lijden aan deze stoornis komen zeer vaak in aanraking met de politie en justitie.
  • Voor het 16e levensjaar zijn de verschijnselen van de antisociale persoonlijkheidsstoornis aanwezig, voor het diagnosticeren hiervan moet de persoon minimaal 18 jaar oud zijn
Er is geen echte genezing mogelijk ern er zijn geen medicijnen te verkrijgen waardoor de stoornis minder erg wordt. Sommigen denken wel dat er verbetering kan plaatsvinden door bijvoorbeeld therapie, maar het merendeel denkt dat sociopaten nooit minder last van hun stoornis zullen krijgen.

Wat is kenmerkend voor de achtergrond van een sociopaat?
De achtergronden van:

Edward Theodore Gein kwam ter wereld als de zoon van Augusta en George Gein op 27 augustus 1906, te La Crosse in de Amerikaanse staat Wisconsin. Edward was de tweede van twee jongens en werd 7 jaar na zijn oudere broer Henry geboren. Augusta voedde haar zoons op volgens een strikt moraal, wat ondersteund werd door een dagelijkse bijbelbespreking. Hierbij legde zij vooral de nadruk op vrouwen, en waarschuwde herhaaldelijk voor de onsterfelijheid en losbandigheid van vrouwen. Waarschijnlijk was dit om haar kinderen zo kuis mogelijk te houden: om het eeuwig branden in de hel hierbij te linken was misschien niet zo slim.

Adolf Hitler had een innige band met zijn moeder maar had voortdurend conflicten met zijn autoritaire vader. Alois Hitler had niet meer opleiding dan de lagere school, maar wist toch bij de douane carrière te maken. Op het moment dat hij overleed, verdiende hij een salaris dat ongeveer overeenkwam met dat van een directeur van een lagere school. Alois was een humeurige man, die als grote passie de bijenteelt had en wiens grote wens het was om een eigen huis met een lapje grond te bezitten. Na zijn werk liep hij eerst altijd naar zijn bijenkorven om vervolgens via het café naar huis te gaan. Het gezinsleven lag hem niet: hij was een humeurige en ongeduldige echtgenoot wat nog verergerde na zijn bezoek aan de kroeg. Met name Klara Pölz moest het ontgelden: ze werd afgesnauwd en ook geslagen. Zeer waarschijnlijk reageerde Alois zijn frustaties ook af op zijn oudere kinderen, waaronder Adolf. Klara was geen partij voor haar dominante echtgenoot en kon zowel zichzelf als haar kinderen niet beschermen. Alois Hitler verlangde dat de jonge Adolf in zijn voetsporen zou treden maar deze had daar absoluut geen zin in. Zodoende was Adolf dikwijlshet slachtoffer als zijn opvliegende vader weer eens in woede uitbarstte. Ook zijn moeder en zuster Paula kregen de nodige klappen als ze Adolf tevergeefs probeerde te beschermen. Deze gewelddadige jeugd heeft hoogstwaarschijnlijk een zeer negatieve uitwerking op Hitlers karaktervorming gehad. Toen hij ouder werd, kreeg Adolf ook last van woede-uitbarstingen waarvan soms ook Paula het slachtoffer werd.

Marc Dutroux groeide op in Belgisch Congo. Toen zijn ouders scheidden, ging hij bij zijn moeder wonen, in het Waalse Obaix. Hij maakte een rebelse en moeilijke jeugd door maar haalde uiteindelijk zijn diploma als elektricien. Desondanks was hij vaak werkeloos. Dutroux trouwde voor het eerst toen hij 22 was en kreeg twee kinderen. In 1985 scheidde hij en werd hij door zijn ex-vrouw beschuldigd van mishandelingen. Dat jaar werd Dutroux ook voor het eerst gearresteerd (verdenking van diefstal en verkrachting).

Zijn er overeenkomsten tussen de achtergronden van verschillende sociopaten?
Als we alle feiten op een rijtje zetten, kunnen we concluderen dat de personen APS hebben, omdat ze een ongelukkige of onprettige jeugd hebben gehad. Dit hoeft natuurlijk niet altijd de oorzaak te zijn, maar in de meeste gevallen is dat wel het geval. Zo werd Geis opgevoed onder strenge (christelijke) omstandigheden, Hitler had vaak conflicten met zijn vader en Dutroux had een rebelse en moeilijke jeugd en zijn ouders waren gescheiden.

Wat zijn de meest gevreesde sociopaten uit de recente geschiedenis?
Met de kennis van de twee deelvragen hebben wij een top 11 kunnen samenstellen van de meest gevreesde sociopaten in de recente geschiedenis.

TOP 11:
#1 Edward Gein
Met stipt de grootste en bekendste sociopaat aller tijden, en verdient daarom onze welgewaardeerde eerste plaats. Verantwoordelijk voor tientallen moorden.
Toen het politiekorps van Plainfield (Wisconsin) in 1957 een huiszoeking deed in het huis van Gein, naar aanleiding van de vermissing van een vrouw, werd al snel duidelijk dat Gein de desbetreffende vrouw, maar ook vele andere vrouwen had ontvoerd en vermoord. Deze vrouw (Bernice Worden) werd gevonden, hangend aan het plafond en onthoofd, doordat een politieagent per ongeluk tegen haar aan liep. Het was namelijk zo donker dat hij geen weg voor ogen zag.
Later bleek dat Gein van al de vrouwen die hij had vermoord, meubilair had gemaakt en in zijn huis had gestald. Zo had hij lampenkappen gemaakt van menselijke huid, leren zitmeubels van menselijk leer en ook had hij een riem gemaakt van tepels van vrouwen.
Toen hij na zijn arrestatie door psychiaters werd onderzocht, werd hij ontoerekeningsvatbaar verklaard en daarom werd hij uiteindelijk niet voor eerstegraads moord veroordeeld. Wel werd hij veroordeeld om levenslang in een inrichting voor mentaal gestoorden te zitten, het verplegend personeel ervoer hem echter als een normaal persoon en zou hebben gezegd dat hij volledig gezond zou zijn.
Na dit hele proces is er over Edward Gein een film gemaakt, genaamd 'Psycho', dit wordt gezien als de eerste echte horrorfilm en is voor tegenwoordige begrippen nog steeds een enge film.

#2 Adolf Hitler
Alom bekende sociopaat die in eerste instantie misschien geen typische sociopaat lijkt, maar die wel aan de meeste eisen voldoet. Ook zijn daden spreken boekdelen, daarom komt Hitler voor ons op nummer twee.

#3 Gary Ridgway
Ook bekend als 'The Green River Killer' omdat hij veel van zijn lijken in The Green River dumpte. Bekende in 2003 de moord op 48 vrouwen, maar vermoedelijk heeft hij er veel meer vermoord, schattingen lopen tot over de honderd. Hij vermoordde voornamelijk prostituees en meisjes die weggelopen waren van huis.

#4 Marc Dutroux
Ontvoerde zes Belgische meisjes waarvan hij er vier vermoordde. Waarschijnlijk meest geruchtmakende crimineel/sociopaat in de Belgische geschiedenis. Kenmerkend Belgisch feitje hieraan: de Belgische politie was niet in staat het ontsnappen van Dutroux te kunnen verijdelen, ondanks een grote  politiemacht en zwaarbeveiligd gebouw.

#5 Maria Catharina Swanenburg
Beter bekend als 'de Leidse gifmengster'. Vergiftigde in een jaar tijd meer dan 100 van haar buurtgenoten, van wie er 27 overleden. Al een lange tijd geleden, maar interessant omdat zij een van de weinige vrouwelijke seriemoordenaars is en daarbij ook uit Nederland kwam. Na haar moorden is zij veroordeeld en heeft zij de rest van haar leven in een tuchthuis in Gorinchem doorgebracht.

#6 Brenda Ann Spencer
Schoot op 19 januari 1979 in San Diego meerdere kinderen en volwassenen (waaronder een politieagent) dood. Enige verklaring die zij hiervoor gaf was: 'I don't like Mondays'. Deze woorden werden onder andere wereldwijd bekend omdat de 'Boomtown Rats' een single lanceerde met gelijknamige titel, wat over deze vrouw ging. Dit werd een wereldwijde hit. De zesde plaats is dus voor Brenda.

#7 Peter Kürten
Was geobsedeerd door het Engelse figuur 'Jack the Ripper'. Zorgde in Duitsland voor heel veel onrust, net als zijn idool. Ging in de fout toen hij een meisje dat hij had geprobeerd te verkrachten vrijliet. Die stuurde een brief naar een vriendin, maar omdat die onjuist geadresseerd was, opende het postbedrijf de brief en waarschuwde vervolgens de politie.

#8 Joseph Fritzel
Heeft geen moorden op zijn naam staan, maar deze Oostenrijker is tot levenslang veroordeeld, omdat hij zijn dochter jarenlang in een kelder vasthield en haar verkrachtte, waar meerdere kinderen uit zijn voortgekomen.

#9 Wolfgang Abel
Seriemoordenaar, liet na iedere moord een briefje achter voor de politie met nazi-gerelateerde teksten daarop zoals: 'De dood komt over hen die die ware God verraden.', ook stonden hier altijd nazi-adelaars op. Hij vermoordde zijn slachtoffers op gruwelijke wijzen:
  • Een aan drugs verslaafde zigeuner: levend in brand gestoken
  • Casinomedewerker in Padua: met een hamer vermoord
  • Ober uit Venetië: 34 steekwonden
  • Prostituee: met een bijl vermoord
  • Twee priesters in Vicenza: schedels ingeslagen
  • Lifter in centrum Verona: levend in brand gestoken
  • Priester in Trenton: homoseksueel, spijker en kruis in voorhoofd geslagen
  • Milaan, 5 slachtoffers: bioscoop van pornofilms in brand gestoken
  • München, 1 dodelijk slachtoffer: discotheek in brand gestoken, 40 mensen zwaar gewond
#10 Julian Koltun
Poolse seriemoordenaar die (waarvan bekend) zeven vrouwen verkrachtte en hun bloed dronk. Twee van zijn slachtoffers liet hij zo toegetakeld achter dat ze stierven. Kreeg de naam 'De Vampier'.

#11 John Doe
Fictief personage uit de film 'Se7en'. Had als hij echt had bestaan waarschijnlijk op nummer één gestaan in deze lijst. Een geweldig goed neergezette sociopaat. Iedereen die niet goed begrijpt wat een sociopaat is, zal dat wel doen na de film 'Se7en' gezien te hebben.


Conclusie

Beknopt is de top 11 dus het resultaat van ons onderzoek. Hier nogmaals een beknopt overzicht:

TOP 11
  1. Edward Gein
  2. Adolf Hitler
  3. Gary Ridgway
  4. Marc Dutroux
  5. Maria Catharina Swanenburg
  6. Brenda Ann Spencer
  7. Peter Kürten
  8. Joseph Fritzel
  9. Wolfgang Abel
  10. Julian Koltun
  11. John Doe
Bronvermelding